Korkuyu Hisset ve Yine de Vazgeçme
Susan Jeffers
Feel the Fear and Do It Anyway
Korkuyu Hisset ve Yine de Vazgeçme (Feel the Fear and Do It Anyway), Susan Jeffers'ın korkarken harekete geçmek üzerine 1987'de yazdığı kitaptır. Gerçekleri şunlardır: Büyüdükçe korku hiç geçmez; bir şeyin korkusundan kurtulmanın tek yolu onu yapmaktır; herkes korkar; korkuya rağmen ilerlemek, çaresizlikle yaşamaktan daha az korkutucudur. Araçları ise "Ne olursa olsun, bununla başa çıkabilirim" cümlesi, konfor alanını genişletmek için günde küçük bir risk ve kaybı olmayan karardır.
Harekete geçmeden önce korkunun geçmesini bekliyorsunuz. Jeffers bütün meslek hayatı boyunca insanlara korkunun geçmeyeceğini anlattı ve bunun iyi bir haber olduğunu söyledi: Korku, yanlış bir şey yaptığınızın işareti değildir.
Kitabın özü
Yıllarca korku üzerine atölyeler yöneten bir psikolog olan Jeffers, kitabını doğruluğuna inandığı kısa bir listenin üzerine kurdu. Büyümeye devam ettiğiniz sürece korku hiç geçmez, çünkü her yeni iş yenidir. Bir şeyi yapma korkusundan kurtulmanın tek yolu, gidip o şeyi yapmaktır. Kendinizi daha iyi hissetmenin tek yolu da budur. Korkmuyormuş gibi görünenler dahil herkes korkar. Son olarak, korkuya rağmen ilerlemek, çaresizlikten doğan o derin korkuyla yaşamaktan daha az korkutucudur. Jeffers'ın savının merkezinde bu son gerçek durur: Korku ile rahatlık arasında değil, iki korku arasında seçim yaparsınız. Bir işi yapmanın gürültülü ama sınırlı korkusu, kaçınma üzerine kurulmuş bir hayatın sessiz ve kalıcı korkusundan daha ucuzdur. Kitabın araçları basit ve kalıcıdır. "Ne olursa olsun, bununla başa çıkabilirim" cümlesi o derin kaygıyı dağıtır, çünkü asıl korkulan sonucun kendisi değil, onunla başa çıkamamaktır. Küçük ve kaydedilen günlük bir risk, konfor alanının sınırını genişletir. Kaybı olmayan karar ise her seçimi, iki yolun da öğrenmeye çıktığı bir bakışla yeniden kurar ve böylece seçmeyi mümkün kılar.
Kitap 1987'den beri baskısı hiç tükenmeden yayımlanıyor ve aralarında Türkçenin de bulunduğu otuzdan fazla dile çevrildi; Türkçede Korksan da Vazgeçme adıyla da yayımlandı. İngilizce adı ise gündelik dilde bir deyime dönüştü.
Kime göre
- Harekete geçmeden önce korkunun geçmesini bekleyen herkes
- Seçeneklerden biri yanlış olabilir diye bir türlü karar veremeyenler
- Kuram yerine her gün uygulanacak küçük bir pratik arayan okurlar
Kime göre değil
- — 1980'lerin kişisel gelişim üslubundan hoşlanmayanlar; araçlar sağlam ama üslup yer yer eskimiş
- — Araştırma arayanlar; Jeffers atölyelerinde işe yarayanı aktarır, bilimsel destek sonradan başka araştırmacılardan geldi
Ana dersler
01
Korku geçmeyecek
Büyümeye devam ettiğiniz sürece her yeni iş korku getirir ve bu korkuyu önceden ortadan kaldıran bir hazırlık yoktur. Bir şeyi yapma korkusundan kurtulmanın tek yolu onu yapmaktır. Özgüvenli görünen insanlar, korkuyla birlikte harekete geçmeyi korku bir arka plan gürültüsüne dönüşene kadar çalışmış insanlardır.
Bursa'da bir eczacı, iki kıştır ev sahibinden dükkânın kaloriferini tamir ettirmesini isteyemiyor. Gerçekçi en kötü sonucu ve o sonucun ertesi günü ne yapacağını yazıyor; aynı öğleden sonra ev sahibini arıyor.
02
İki korku arasında seçim yapıyorsunuz
Bir iş görüşmesinin ya da zor bir konuşmanın korkusu gürültülüdür ama sınırlıdır; iş bitince korku da biter. Bir şeyi hiç yapmamaktan doğan korku ise sessizdir, kalıcıdır ve insanı içten içe aşındırır. Gürültülü olanın bedeli daha düşüktür.
İzmir'de bir mühendis, iki yıldır sunumlardan kaçmanın ona, sunumun kendisinin asla yaratmayacağı sürekli ve hafif bir kaygı bıraktığını fark ediyor. Mart ayındaki sunumu yapmak için talip oluyor.
03
Günde bir risk
Konfor alanının sınırı, her gün biraz ittiğiniz yönde genişler, itmediğiniz yerde daralır. Yarının riskini bu akşam seçin: yapacağınızdan emin olacak kadar küçük, içinizde kıpırtı yaratacak kadar büyük. Sonra kaydedin. Ertelediğiniz kararı da kaybı olmayan bir karar olarak yeniden kurun: İki yol da öğrenmeye çıkar.
Mühendis iki hafta boyunca her gün bir risk belirliyor: sabahki ekip toplantısında bir soru sormaktan hayran olduğu bir konuşmacıya mesaj atmaya kadar. Sunumu da kaybı olmayan bir karar olarak görüyor: İyi geçerse yeni bir beceri kazanacak, kötü geçerse yılın en iyi geri bildirimini alacak.
Bugün dene
Kaçındığınız şeyi, gerçekçi en kötü sonucu ve o sonucun ertesi günü ne yapacağınızı yazın. Sonra o işin en küçük hâlini bu hafta, korkunuz yerinde dururken yapın.
Hızlı kontrol
Jeffers'a göre büyüdükçe korkuya ne olur?
Kaybı olmayan karar nedir?
Seçme alıntılar
“Büyümeye devam ettiğim sürece korku hiç geçmeyecek.”
“Başıma ne gelirse gelsin, hangi durumla karşılaşırsam karşılaşayım, bununla başa çıkabilirim.”